حالت تهوع یکی از مشکلات رایجی است که اغلب؛ زنان باردار با آن مواجه می‌شوند. این مشکل، بیشتر در اوایل بارداری اتفاق می‌افتد و فرد باردار با مشکلاتی همچون: استفراغ، حساسیت به بو و تغییر در اشتها مواجه می‌شود. اما؛ به راستی چرا بسیاری از زنان در دوران بارداری دچار حالت تهوع می‌شوند و چگونه می‌توان آن را مدیریت کرد؟ در این مطلب؛ به بررسی دلایل حالت تهوع در بارداری و روش‌های درمان آن می‌پردازیم.
۵ دلیل رایج حالت تهوع در بارداری
به نظر شما مهم‌ترین دلایل حالت تهوع در فرد باردار چیست؟ با ما همراه باشید تا به بررسی جامع آن بپردازیم:
۱٫تغییرات هورمونی
تغییرات هورمونی، دلیل اصل حالت تهوع در زنان باردار است. از آنجاکه، بلافاصله پس از بارداری، سطح هورمون‌های مختلف در بدن همچون (hCG) و «پروژسترون» به شدت افزایش پیدا می‌کند، فرد دچار تغییرات فیزیولوژیک در بدن و حالت تهوع می‌شود.
هورمون hCG، یکی از هورمون‌های اصلی دوران بارداری است که نقش مهمی در حفظ جنین دارد. این هورمون توسط سلول‌های «تروفوبلاست» که جنین در حال رشد را احاطه کرده‌اند، ترشح می‌شود و پس از لانه‌گزینی در رحم، به رشد و تغذیه جنین کمک می‌کند.
در دوران بارداری میزان هورمون hCG بیشتر می‌شود و این مسئله موجود تشدید حساسیت‌های فرد باردار نسبت به بوهای مختلف و غذاها شده و درنهایت؛ موجب افزایش حالت تهوع در او می‌شود.
۲٫حساسیت به بوها
از جمله عواملی که موجب ایجاد حالت تهوع در فرد می‌شود، حساسیت زنان باردار نسبت به بوهای مختلف است. سیستم بویایی زنان در دوران بارداری تغییر پیدا می‌کند و بوی غذا، بدن، عطر و .. را با شدت بیشتری احساس می‌کنند. این امر در آن‌ها، موجب افزایش حالت تهوع و استفراغ می‌شود.
۳٫تغییرات در سطح قند خون
تغییرات سطح قند خون نیز یکی دیگر از عواملی است که دربارداری موجب حالت تهوع فرد می‌شود. سطح قند خون برخی از زنان، به طور طبیعی پایین است و این مسئله موجب سردرد، سرگیجه و حالت تهوع در آن‌ها می‌شود. علاوه‌براین، بدن برای تامین انرژی به ذخایر گلوکز نیاز دارد و عدم توازن در مصرف غذا یا فاصله زمانی زیاد بین وعده‌های غذایی می‌تواند این مشکل را شدت ببخشد.
۴٫مشکلات گوارشی
مشکلات گواررشی همچون یبوست، سوزش سردل در دوران بارداری به دلیل بزرگ‌شدن رحم شدت پیدا می‌کند. از سوی دیگر افزایش پروژستورن در این دوران، روی حرکات گوارشی تأثیر گذاشته و آن را کند می‌سازد. مجموعه عواملی که اشاره کردیم، موجب کاهش فرآیند هضم غذا در فرد شده و حات تهوع را در زنان باردار افزایش می‌دهد.
۵٫ عوامل روانی و استرس
از سوی دیگر، مادرانی که پس از چالش‌های متعدد ناباروری، باردار شده‌اند، ممکن است به دلیل استرس به مراتب بیشتر، دچار حالت تهوع شوند. علاوه‌براین، کلا بارداری یک روند استرس‌زا و نگران‌کننده است و والدین اغلب، نگرانی‌های گوناگونی در رابطه با بارداری و سلامت جنین، زایمان و مراقبت‌های پس از آن پیدا می‌کنند. این روند در برخی از بانوان باردار، موجب حالت تهوع یا تشدید آن می‌شود. مشاوره ژنتیک و انجام تست‌های غربالگری یک شیوۀ کارآمد و موثر برای کاهش میزان استرس و نگرانی والدین؛ بخصوص مادران است که اغلب پزشکان آن را توصیه می‌کنند.
روش‌های درمان و یا کاهش حالت تهوع در زنان باردار
۱٫مصرف وعده‌های غذایی کوچک
یکی از روش‌های کارآمد و موثر که بیشتر پزشکان، آن را توصیه می‌کنند، مصرف وعده‌های غذایی به صورت کوچک و محدود اما در زمان‌های کوتاه و مکرر است. این کار موجب کنترل سطح قند خون شده و از کاهش یا افت ناگهانی آن جلوگیری می‌کند. مصرف میان‌وعده‌های ساده و سبک همچون کراکر، نان تست و بیسکویت نیز در این شیوه بسیار مفید خواهد بود.
۲٫دوری از بوهای زننده یا تند و تحریک‌کننده
دوری از بوهای تند و تحریک‌کننده و استفاده از خوشبوکننده‌ها طبیعی همچون لیمو و نعناع در کاهش حالت تهوع زنان باردار توصیه می‌شود.
۳٫افزایش مصرف آب و مایعات
زنان باردار به دلیل استفراغ‌های مکرر، ممکن است، آب بدنشان را از دست بدهند، مصرف مایعاتی همچون آب، چای زنجبیل و یا آب‌میوه‌های طبیعی موجب حفظ حالت هیدراته بدن می‌شود.
۴٫استراحت و خواب کافی
بی‌خوابی یا کمبود خواب، موجب تشدید حالت تهوع در زنان می‌شود. بهتر است که حداقل ۷-۸ ساعت، زنان باردار بخوابند و در طول روز هم استراحت‌های کوتاه داشته‌باشند. این کار مانع ایجاد حس خستگی و تهوع در بانوان باردار می‌شود.
۵٫استفاده از داروها ضد تهوع با تجویز پزشک
در صورتی‌که حالت تهوع زنان باردار زندگی عادی آن‌ها را مختل سازد، بهتر است با پزشک خود مشورت کرده و در صورت صلاح‌دید ایشان، از داروهای ضدتهوع استفاده کنند.
چه موقع حالت تهوع شروع و کی به پایان می‌رسد؟
حالت تهوع در زنان باردار اغلب از هفتۀ ۶ تا ۹ شروع می‌شود، در هفته‌های ۱۰ تا ۱۶ به اوج خودش می‌رسد و معمولا در پایان هفتۀ بیستم خاتمه می‌یابد. اما؛ در برخی از زنان تا پایان بارداری ادامه خواهد داشت.
چه موقع برای حالت تهوع باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر حالت تهوع بیمار تشدید شد، به‌گونه‌ای که با استفراغ‌های متمادی بدنش دهیدراته شده یا وزنش کاهش پیدا کرد، باید هرچه زودتر به پزشک متخصص مراجعه کند.
سخن آخر
یکی از مشکلات رایج دوران بارداری، حالت تهوع است که اکثر بانوان دچار آن می‌شوند. این مشکل به دلایل مختلفی رخ می‌دهد که در این مطلب به آن‌ها اشاره کردیم. اما خوشبختانه روش‌های متعددی برای کنترل آن وجود دارد که می‌توان با تغییر در در رژیم غذایی، مصرف مایعات، استراحت کافی و استفاده از داروهای ضدتهوع آن را کنترل کرد. در صورتی‌که با موارد گفته شده، حالت تهوع در زنان باردار کنترل نشد، توصیه می‌کنیم، به پزشک متخصص مراجعه کنید.
