فرش دستباف ایرانی نه تنها یک کالای مصرفی، بلکه نمادی از هنر و فرهنگ اصیل ایرانی است. این فرش ها اغلب با هزینه های بالا تهیه می شوند و ارزش مالی و عاطفی زیادی برای صاحبانشان دارند. به همین دلیل، بسیاری از افراد ترجیح می دهند به جای سپردن فرش های خود به قالیشویی، آن را در خانه بشویند تا از سلامت آن مطمئن باشند یا هزینه ها را کاهش دهند.
اما باید توجه داشت که شست و شوی غیر اصولی فرش دستباف می تواند آسیب هایی جبران ناپذیر به رنگ، تار و پود و الیاف طبیعی آن وارد کند. در این مقاله ۸ نکته کلیدی برای شست و شوی اصولی فرش دستباف در خانه را مرور می کنیم تا با رعایت آنها، از سلامت فرشتان محافظت کنید. با همیار مپ همراه شوید.
۸ نکته کلیدی برای جلوگیری از آسیب به فرش
۱. پیش از شستشو، فرش را جاروبرقی بکشید
قبل از هر کاری، فرش را با دقت جاروبرقی بکشید تا گرد و غبار سطحی از بین برود. وجود خاک و ذرات خشک روی فرش باعث می شود هنگام شستشو، آب سریعاً کدر شود و الیاف به درستی تمیز نشوند. همچنین این ذرات می توانند به بافت فرش آسیب بزنند و رنگ آن را کدر کنند.
۲. محیط شستشو را انتخاب کنید
برای شست و شوی فرش دستباف، باید محیطی با شیب مناسب برای خروج آب در نظر بگیرید. حیاط، تراس یا حمام هایی با کف کاشی شده و شیب دار انتخاب خوبی هستند. از شستن فرش روی آسفالت، سیمان زبر یا سطوح سنگی که ممکن است پرزهای فرش را خراب کنند، پرهیز کنید.
۳. از آب سرد یا ولرم استفاده کنید
یکی از بزرگ ترین اشتباهات در شست و شوی فرش، استفاده از آب داغ است. آب با دمای بالا باعث پخش شدن رنگ ها، شل شدن گره ها و کاهش عمر مفید فرش می شود. آب سرد یا کمی ولرم، بهترین گزینه برای شست و شوی فرش های حساس دستباف است.
۴. از شوینده های ملایم و مخصوص فرش استفاده کنید
شوینده های قوی مثل پودر لباسشویی یا مایع ظرف شویی، مناسب فرش نیستند و باعث خشکی، زبری یا آسیب به رنگ های طبیعی می شوند. برای شست و شوی فرش دستباف از شامپو فرش با pH خنثی استفاده کنید یا محلول های مخصوص شوینده فرش که در بازار موجودند.
۵. فرش را با دست و با حرکات ملایم بشویید
شست و شوی فرش باید با دست و با حرکات ملایم انجام شود. استفاده از برس های زبر، تیهای خشن یا دستگاه های مکانیکی میتواند بافت ظریف فرش را خراب کند. توصیه می شود از یک اسفنج نرم یا برس مویی لطیف استفاده کنید و شست و شو را در جهت خواب فرش انجام دهید.
۶. از آبکشی کامل و چند باره غافل نشوید
باقی ماندن شوینده در فرش، به مرور زمان باعث پوسیدگی، کپکزدگی یا زردی فرش می شود. پس از شست و شو، چند مرتبه فرش را با آب تمیز و فشار ملایم آبکشی کنید تا کاملاً عاری از کف و مواد شوینده شود.
۷. خشک کردن با جریان هوا نه نور مستقیم
هرگز فرش دستباف را زیر نور مستقیم آفتاب خشک نکنید. نور شدید باعث محو شدن رنگ ها، سفت شدن بافت فرش و حتی جمع شدن آن میشود. همچنین از آویزان کردن فرش به نرده یا دیوار پرهیز کنید، زیرا موجب کشیدگی و تغییر شکل آن می شود. بهتر است فرش را روی یک سطح صاف و تمیز پهن کرده و با جریان طبیعی هوا خشک کنید.
۸. هرگز از بخارشوی یا دستگاه های خانگی بدون تجربه استفاده نکنید
بخار داغ و دستگاه های خانگی در ظاهر روش مناسبی برای تمیزکردن سریع فرش هستند، اما در مورد فرش های دستباف این ابزار ها می توانند فاجعه بار باشند. بخار داغ باعث باز شدن رنگ ها و آسیب به چسب طبیعی در بافت فرش می شود. اگر تجربه استفاده از این دستگاه ها را ندارید، بههیچ وجه روی فرش دستباف استفاده نکنید.
نتیجه گیری: مراقبت اصولی، نیازمند تخصص است
با اینکه رعایت این نکات می تواند تا حد زیادی از آسیب به فرش جلوگیری کند، اما باز هم شست و شوی اصولی فرش های دستباف کاری تخصصی است. عدم رعایت جزئی ترین نکات می تواند منجر به ضرر های جدی و غیرقابلجبران شود.
به همین دلیل توصیه می کنیم اگر ساکن قم هستید، فرش های ارزشمند خود را به بهترین قالیشویی قم بسپارید تا با استفاده از تجهیزات حرفهای و تجربه کافی، سلامت رنگ، بافت و زیبایی فرش شما حفظ شود و آن را به شکلی بینقص، تمیز و خوشبو تحویل بگیرید.
